yedisevin - Size Geliyoruz

Yıllardır tartışılan Başkanlık Sistemi Başbakanımız Recep Tayyip ERDOĞAN’ın 18 Nisan 2010’da yaptığı söyleşi ile Türkiye'nin gündemine oturmuştu. Bugün de gündemin ilk konuları arasına girdi ve bundan sonrada özellikle 12 Haziran 2011 Genel Seçimleri'nden sonra hayli konuşulacağa benziyor ve konuşulması da son derece önemli ve gereklidir diye düşünüyoruz…

Uzunca bir süredir akademik dünyada ve siyaset dünyasında da konuşuluyor bu konu. Bazı kesimler şiddetle karşı çıkıyor fakat halk henüz bu başkanlık sisteminin ne olduğundan habersiz. Anlatılması gerekir, tartışılması, avantajları ve neden gerekli olduğu halkımızın beyninde şekillenmesi gerekir. Çünkü halkı aydınlatmayan, halk ile özdeşleşmeyen ve halk tarafından kabul görmeyen bir sistemin varlığını sürdürmesi de mümkün değildir. Onun için konuşmak ve alt yapı hazırlamak gerekir. İşte tam bu noktada Sayın Başbakanımızda bunu yapıyor…

Daha evvel Turgut ÖZAL’ın ve Cumhurbaşkanlığı’nın son döneminde de Süleyman DEMİREL’in de benzer açıklamaları var…

Son 30 yıldır, yani 12 Eylül 1980’den bu yana bu konu konuşuluyor. Demek ki tartışılması lazım. Farklı kesimlerden bu kadar üzerinde durulduğuna göre reddedip bir kenara atmak doğru olmasa gerek…

Başkanlık sisteminin dünyada uygulandığı farklı ülkeler var. Mesela ABD’deki başkanlık sistemiyle Fransa’daki yarı başkanlık sistemi veya Rusya’da uygulananlar ile Güney Amerika ülkelerinde uygulananlar farklı. Yarı başkanlık sistemine örnek olarak; Fransa, Rusya, Portekiz, Mısır gibi ülkeler gösterilebilir. Başkanlık sistemi ile yönetilen ülkeler ise ABD, İran, Arjantin, Brezilya, Endonezya, Kenya, Kıbrıs, Afganistan...

Başkanlık sistemi, çok ilginç bir şekilde çok gelişmiş ülkelerde ve az gelişmiş ülkelerde yaygındır. Örneğin, ABD’de ve Afganistan’da başkanlık sistemi vardır.

Peki nedir bu Başkanlık Sistemi?            

Başkanlık sisteminde ülkenin başında olağanüstü yetkilerle donatılmış halk tarafından seçilmiş bir kişi bulunmaktadır. Tüm kamu kurumları dolaylı olarak ya da doğrudan başkana bağlıdır. Ülkenin ordusu ilgili bakanlığa bağlıdır ve başkan ordunun başkomutanıdır.

Başkan vatana ihanet dışında hiçbir suçlama ile yargılanamaz, görevden uzaklaştırılamaz. Başkanın yargılanabilmesi için millet meclisi üyelerinin üçte ikisinin oyu gereklidir.

Meclis tarafından onaylanmış bir kanun, başkan tarafından sadece bir kez veto edilebilir. Yüksek yargı atamaları da dahil olmak üzere tüm yüksek kamu görevlisi atamaları başkan tarafından yapılır.

Başkanlık sisteminin en büyük avantajı yönetim kargaşasına son vermesidir. Karar verme yetkisi genellikle tek kişi de olduğu için kanunlar çok hızlı bir şekilde yasalaşır. Başkanlık sisteminde iyi bir yönetim ile ülke çok hızlı bir şekilde kalkınabilir. Özellikle günümüzde kanun tasarılarının hızlı bir şekilde yasalaşması, acil durumlarda alınacak önlemler açısından başkanlık sistemi oldukça faydalıdır…

2023 Lider ülke ve daha güçlü Türkiye için; geleceğiniz aydınlık umutlarınız daim olsun.

Yusuf GÖKDOĞAN

Kamu Yönetimi Uzmanı-Siyaset Bilimci